Το τελευταίο σφύριγμα ακούγεται και ο αγώνας τελειώνει. Κάποια παιδιά χαμογελούν, άλλα είναι απογοητευμένα. Κάποιος πέτυχε το γκολ που περίμενε όλη την εβδομάδα, κάποιος άλλος έχασε μια μεγάλη ευκαιρία. Μια ομάδα κέρδισε, μια άλλη έχασε.
Τι συμβαίνει όμως μετά;
Στο αναπτυξιακό ποδόσφαιρο, ο τρόπος με τον οποίο ένα παιδί διαχειρίζεται όσα έγιναν στον αγώνα είναι εξίσου σημαντικός με όσα έκανε μέσα στο γήπεδο.
Η νίκη, η ήττα, ένα γκολ, ένα λάθος ή μια καλή εμφάνιση είναι στιγμές του παιχνιδιού. Το σημαντικό είναι το παιδί να μάθει να τις αντιμετωπίζει σωστά, να καταλαβαίνει τι μπορεί να κρατήσει από κάθε εμπειρία και να επιστρέφει στην επόμενη προπόνηση με διάθεση να γίνει καλύτερο.
Κέρδισες; Χάρηκες, αλλά σεβάσου τον αντίπαλο
Η νίκη είναι όμορφη. Τα παιδιά πρέπει να τη χαίρονται.
Το ποδόσφαιρο είναι παιχνίδι και η επιτυχία δημιουργεί ενθουσιασμό. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να ζητάμε από ένα παιδί να κρύψει τη χαρά του όταν η ομάδα του κερδίζει.
Υπάρχει όμως μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο «χαίρομαι επειδή κέρδισα» και στο «κοροϊδεύω επειδή εσύ έχασες».
Ο σεβασμός προς τον αντίπαλο είναι μία από τις σημαντικότερες αξίες που μπορεί να διδαχθεί ένας νεαρός ποδοσφαιριστής.
Μετά το τέλος του αγώνα, μια χειραψία, ένα «μπράβο» ή μια απλή σωστή συμπεριφορά δείχνουν πολλά περισσότερα για έναν αθλητή από το τελικό σκορ.
Ο σημερινός αντίπαλος αγαπά το ίδιο παιχνίδι, προπονείται, προσπαθεί και θέλει να κερδίσει ακριβώς όπως κι εσύ.
Μπορείς λοιπόν να πανηγυρίσεις με τους συμπαίκτες σου. Μπορείς να χαρείς για τη νίκη. Αλλά πάντα με σεβασμό.
Γιατί ο καλός ποδοσφαιριστής φαίνεται και στον τρόπο που κερδίζει.
Έχασες; Η ήττα δεν ακυρώνει την προσπάθεια
Για ένα παιδί, μια ήττα μπορεί να μοιάζει πολύ μεγαλύτερη από όσο πραγματικά είναι.
Ειδικά όταν έχει προσπαθήσει πολύ ή όταν ο αγώνας κρίθηκε σε μια στιγμή, είναι φυσιολογικό να υπάρχει στενοχώρια.
Δεν χρειάζεται να εξαφανίσουμε αυτό το συναίσθημα. Χρειάζεται να βοηθήσουμε το παιδί να μάθει να το διαχειρίζεται.
Μια ήττα δεν σημαίνει ότι η ομάδα δεν προσπάθησε. Δεν σημαίνει ότι όλοι έπαιξαν άσχημα. Και σίγουρα δεν σημαίνει ότι ένας νεαρός αθλητής δεν είναι αρκετά καλός.
Σημαίνει απλώς ότι αυτός ο αγώνας τελείωσε με ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα.
Η πραγματική ερώτηση μετά από μια ήττα δεν είναι μόνο «γιατί χάσαμε;».
Πιο χρήσιμες ερωτήσεις είναι:
Τι κάναμε καλά;
Τι μπορούσαμε να κάνουμε καλύτερα;
Τι μάθαμε;
Τι μπορούμε να δουλέψουμε στην επόμενη προπόνηση;
Όταν το παιδί αρχίζει να σκέφτεται με αυτόν τον τρόπο, η ήττα σταματά να είναι απλώς μια αποτυχία και μετατρέπεται σε εμπειρία.
Έβαλες γκολ; Το γκολ ανήκει και στην ομάδα
Για ένα παιδί που αγαπά το ποδόσφαιρο, το να πετύχει ένα γκολ είναι μια ξεχωριστή στιγμή.
Και φυσικά πρέπει να τη χαρεί.
Όμως ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που μπορεί να μάθει ένας νεαρός επιθετικός είναι ότι πριν η μπάλα φτάσει στα δικά του πόδια, πιθανότατα έχουν προηγηθεί πολλές ενέργειες από τους συμπαίκτες του.
Κάποιος έκλεψε την μπάλα. Κάποιος έκανε την πάσα. Κάποιος κινήθηκε και δημιούργησε χώρο. Κάποιος τράβηξε έναν αντίπαλο μακριά από τη φάση.
Το όνομα του σκόρερ μπορεί να γράφεται δίπλα στο γκολ, αλλά το ποδόσφαιρο παραμένει ομαδικό άθλημα.
Έτσι χτίζεται και η σωστή νοοτροπία.
«Έβαλα γκολ» δεν σημαίνει «κέρδισα μόνος μου».
Σημαίνει ότι κατάφερα να βοηθήσω την ομάδα μου.
Και όταν ένα παιδί αρχίζει να σκέφτεται έτσι, κάνει ένα σημαντικό βήμα στην ποδοσφαιρική του εξέλιξη.
Έχασες μια μεγάλη ευκαιρία; Η επόμενη φάση είναι πιο σημαντική
Η μπάλα περνάει δίπλα από το δοκάρι. Ο τερματοφύλακας αποκρούει. Η ευκαιρία χάνεται.
Για μερικά παιδιά, αυτή η στιγμή μπορεί να συνεχίσει να υπάρχει στο μυαλό τους για ολόκληρο τον αγώνα.
«Έπρεπε να το βάλω».
Το ίδιο συμβαίνει με έναν αμυντικό που έκανε ένα λάθος ή έναν τερματοφύλακα που δέχθηκε ένα γκολ και πιστεύει ότι θα μπορούσε να το είχε αποφύγει.
Εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα του ποδοσφαίρου: η προηγούμενη φάση τελείωσε.
Δεν μπορείς να την αλλάξεις.
Μπορείς όμως να επηρεάσεις την επόμενη.
Οι καλοί αθλητές δεν είναι εκείνοι που δεν κάνουν ποτέ λάθη. Είναι εκείνοι που μαθαίνουν να αντιδρούν σωστά μετά από αυτά.
Έχασες την ευκαιρία; Συνέχισε να κινείσαι.
Έκανες λάθος πάσα; Ζήτησε ξανά την μπάλα.
Έχασες μια μονομαχία; Προετοιμάσου για την επόμενη.
Δέχθηκες γκολ; Συγκεντρώσου στην επόμενη φάση.
Αυτή η νοοτροπία δεν χτίζεται σε μία ημέρα. Καλλιεργείται σταδιακά μέσα από την προπόνηση και τους αγώνες.
Έπαιξες καλά; Πάντα υπάρχει κάτι ακόμη να μάθεις
Δεν χρειάζεται κάθε συζήτηση μετά τον αγώνα να ξεκινά από τα λάθη.
Αν ένα παιδί έκανε έναν καλό αγώνα, πρέπει να μπορεί να το αναγνωρίσει και να χαρεί για την απόδοσή του.
Η αυτοπεποίθηση είναι σημαντικό κομμάτι της ανάπτυξης ενός αθλητή.
Το ίδιο σημαντική όμως είναι και η διάθεση για συνεχή βελτίωση.
Ακόμη και μετά από μια εξαιρετική εμφάνιση, υπάρχει κάτι που μπορεί να γίνει λίγο καλύτερα.
Μια γρηγορότερη απόφαση. Μια καλύτερη τοποθέτηση. Μια πιο σωστή πάσα. Μια κίνηση χωρίς την μπάλα.
Η σωστή νοοτροπία βρίσκεται κάπου ανάμεσα στην αυτοπεποίθηση και στην ταπεινότητα.
Να είσαι χαρούμενος για όσα κατάφερες, αλλά να παραμένεις πρόθυμος να μάθεις.
Δεν έπαιξες όσο ήθελες;
Υπάρχουν αγώνες στους οποίους ένα παιδί μπορεί να παίξει λιγότερο από όσο περίμενε.
Και αυτό μπορεί να είναι δύσκολο.
Η απογοήτευση είναι φυσιολογική. Η αντίδραση όμως είναι αυτή που έχει πραγματική σημασία.
Το παιδί μπορεί να θυμώσει, να κλειστεί στον εαυτό του ή να θεωρήσει ότι η προσπάθειά του δεν αναγνωρίζεται. Μπορεί όμως σταδιακά να μάθει να μετατρέπει αυτή την απογοήτευση σε κίνητρο.
Να συνεχίσει να προπονείται.
Να ακούει.
Να ρωτά τι μπορεί να βελτιώσει.
Να είναι έτοιμο όταν έρθει η επόμενη ευκαιρία.
Στο αναπτυξιακό ποδόσφαιρο, η εξέλιξη δεν κρίνεται από έναν αγώνα ή από τα λεπτά συμμετοχής μιας συγκεκριμένης ημέρας. Είναι μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο, συνέπεια και υπομονή.
Μετά τον αγώνα, πρώτα είμαστε ομάδα
Είτε το αποτέλεσμα είναι νίκη είτε ήττα, η ομάδα παραμένει ομάδα και μετά το τελευταίο σφύριγμα.
Δεν κατηγορούμε τον συμπαίκτη που έκανε το λάθος.
Δεν φωνάζουμε στον τερματοφύλακα επειδή δέχθηκε γκολ.
Δεν θυμώνουμε με τον επιθετικό επειδή έχασε μια ευκαιρία.
Σήμερα μπορεί να έκανε λάθος εκείνος. Αύριο μπορεί να το κάνεις εσύ.
Η πραγματική ομαδικότητα φαίνεται περισσότερο στις δύσκολες στιγμές.
Είναι εύκολο να είμαστε όλοι μαζί όταν κερδίζουμε. Η ομάδα όμως δυναμώνει όταν τα παιδιά μαθαίνουν να στηρίζουν το ένα το άλλο και όταν τα πράγματα δεν πηγαίνουν όπως θα ήθελαν.
Ένα χτύπημα στην πλάτη, μια θετική κουβέντα ή ένα «πάμε, συνεχίζουμε» μπορεί να έχει τεράστια σημασία για έναν συμπαίκτη.
Ο ρόλος των γονιών μετά το τελευταίο σφύριγμα
Τα πρώτα λεπτά μετά από έναν αγώνα έχουν ιδιαίτερη σημασία.
Ένα παιδί μπορεί να είναι χαρούμενο, κουρασμένο, θυμωμένο ή απογοητευμένο. Δεν χρειάζεται απαραίτητα εκείνη τη στιγμή μια αναλυτική αξιολόγηση της απόδοσής του.
Πολλές φορές χρειάζεται απλώς να γνωρίζει ότι ο γονιός του χάρηκε που το είδε να παίζει.
Αντί η πρώτη ερώτηση να είναι «γιατί δεν έβαλες εκείνο το γκολ;» ή «γιατί ο προπονητής σε έβγαλε;», μπορούμε να ξεκινήσουμε πολύ πιο απλά:
«Πέρασες καλά;»
«Πώς ένιωσες σήμερα;»
«Τι σου άρεσε περισσότερο από τον αγώνα;»
Με αυτόν τον τρόπο, το παιδί έχει χώρο να μιλήσει όταν είναι έτοιμο.
Ο προπονητής έχει την ευθύνη της τεχνικής και αγωνιστικής καθοδήγησης. Ο γονιός έχει έναν διαφορετικό και εξίσου σημαντικό ρόλο: να προσφέρει ασφάλεια, στήριξη και ενθάρρυνση.
Το αποτέλεσμα τελειώνει. Το μάθημα μένει.
Ένας αγώνας μπορεί να τελειώσει 4-0, 2-2 ή 0-1.
Σε λίγες ημέρες, το σκορ πιθανότατα θα έχει ξεχαστεί.
Αυτό που μπορεί να μείνει είναι κάτι πολύ πιο σημαντικό.
Το παιδί που έμαθε να σηκώνεται μετά από ένα λάθος.
Ο παίκτης που έδωσε το χέρι στον αντίπαλό του.
Ο συμπαίκτης που στήριξε έναν φίλο του μετά από μια δύσκολη στιγμή.
Ο αθλητής που έβαλε δύο γκολ αλλά κατάλαβε ότι η ομάδα τον βοήθησε να τα πετύχει.
Το παιδί που έχασε αλλά επέστρεψε στην επόμενη προπόνηση αποφασισμένο να προσπαθήσει ξανά.
Αυτά είναι τα μικρά μαθήματα που κάνουν το αναπτυξιακό ποδόσφαιρο τόσο σημαντικό.
Η σωστή νοοτροπία χτίζεται σε κάθε αγώνα
Στη Σχολή Ποδοσφαίρου Ολυμπιακός Ηρακλείου, στόχος της προπονητικής διαδικασίας δεν είναι μόνο η ανάπτυξη τεχνικών και αγωνιστικών δεξιοτήτων.
Το ποδόσφαιρο δίνει στα παιδιά καθημερινές ευκαιρίες να μάθουν τι σημαίνει προσπάθεια, συνεργασία, σεβασμός, υπευθυνότητα και σωστή διαχείριση τόσο της επιτυχίας όσο και της απογοήτευσης.
Κάθε αγώνας είναι ακόμη μία εμπειρία.
Κέρδισες; Χάρηκέ το και σεβάσου τον αντίπαλο.
Έχασες; Μάθε και συνέχισε.
Έβαλες γκολ; Πανηγύρισε μαζί με την ομάδα σου.
Έκανες λάθος; Σήκωσε το κεφάλι και παίξε την επόμενη φάση.
Έπαιξες καλά; Συνέχισε να δουλεύεις.
Γιατί στο αναπτυξιακό ποδόσφαιρο, το τελικό σφύριγμα δεν είναι το τέλος.
Είναι η στιγμή που ξεκινά το επόμενο μάθημα.