Στο ποδόσφαιρο μιλάμε συχνά για τεχνική, ταχύτητα, δύναμη, πάσα, ντρίμπλα και γκολ. Υπάρχει όμως ένα στοιχείο που δεν καταγράφεται εύκολα στα στατιστικά και παρ’ όλα αυτά μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά μέσα σε μια ομάδα: το να είσαι καλός συμπαίκτης.
Ένας ποδοσφαιριστής μπορεί να έχει εξαιρετικές ατομικές ικανότητες. Για να λειτουργήσει όμως πραγματικά μέσα σε μια ομάδα, χρειάζεται να μάθει να συνεργάζεται, να επικοινωνεί, να σέβεται και να στηρίζει τους ανθρώπους που βρίσκονται δίπλα του.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στο αναπτυξιακό ποδόσφαιρο. Τα παιδιά δεν μαθαίνουν μόνο πώς να πασάρουν ή να σουτάρουν. Μαθαίνουν σταδιακά τι σημαίνει να ανήκεις σε μια ομάδα.
Γιατί πριν μάθουμε να παίζουμε μαζί, πρέπει να μάθουμε να είμαστε μαζί.
Ποια είναι λοιπόν τα χαρακτηριστικά ενός καλού συμπαίκτη;
1. Στηρίζει τον συμπαίκτη του όταν κάνει λάθος
Το λάθος είναι αναπόσπαστο κομμάτι του ποδοσφαίρου.
Ένας αμυντικός μπορεί να χάσει μια μονομαχία. Ένας μέσος να κάνει λάθος πάσα. Ένας επιθετικός να χάσει μια μεγάλη ευκαιρία. Ένας τερματοφύλακας να δεχθεί ένα γκολ που πιστεύει ότι θα μπορούσε να είχε αποφύγει.
Εκείνη τη στιγμή, ο συμπαίκτης δεν χρειάζεται κάποιον να του υπενθυμίσει το λάθος του. Το γνωρίζει ήδη.
Χρειάζεται την ομάδα του.
Ένα «πάμε», ένα χειροκρότημα ή μια κίνηση ενθάρρυνσης μπορεί να τον βοηθήσει να αφήσει πίσω την προηγούμενη φάση και να συγκεντρωθεί στην επόμενη.
Ο καλός συμπαίκτης δεν ψάχνει ποιος φταίει. Ψάχνει πώς θα συνεχίσει η ομάδα.
2. Χαίρεται πραγματικά με την επιτυχία των άλλων
Έβαλε γκολ ο συμπαίκτης σου; Έκανε μια εξαιρετική απόκρουση; Έδωσε μια όμορφη ασίστ; Ο προπονητής τον συνεχάρη;
Χάρηκες μαζί του.
Ακούγεται απλό, αλλά είναι μία από τις σημαντικότερες πλευρές της ομαδικότητας.
Μέσα σε μια ομάδα είναι φυσιολογικό κάθε παιδί να θέλει να παίξει, να σκοράρει και να διακριθεί. Αυτό δεν είναι κακό. Το ποδόσφαιρο όμως διδάσκει ότι η ατομική επιτυχία και η επιτυχία της ομάδας δεν χρειάζεται να βρίσκονται απέναντι η μία στην άλλη.
Όταν ένας συμπαίκτης πετυχαίνει κάτι, μπορεί να είναι μια επιτυχία ολόκληρης της ομάδας.
Ο πανηγυρισμός ενός γκολ είναι ίσως η πιο απλή εικόνα αυτής της ιδέας. Ένας σκοράρει, αλλά πολλοί τρέχουν να πανηγυρίσουν μαζί του.
3. Μιλάει θετικά μέσα στο γήπεδο
Η επικοινωνία είναι μέρος του ποδοσφαίρου.
«Μόνος!»
«Πίσω σου!»
«Γύρνα!»
«Έχεις χρόνο!»
«Πάμε!»
Μερικές λέξεις μπορούν να βοηθήσουν έναν συμπαίκτη να πάρει καλύτερη απόφαση.
Η επικοινωνία όμως δεν αφορά μόνο τις αγωνιστικές οδηγίες. Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο μιλάμε ο ένας στον άλλον.
Οι φωνές απογοήτευσης, η ειρωνεία και η συνεχής κριτική δεν κάνουν έναν συμπαίκτη καλύτερο. Πολλές φορές έχουν ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα.
Ο καλός συμπαίκτης χρησιμοποιεί τη φωνή του για να βοηθήσει την ομάδα, όχι για να μεταφέρει τον εκνευρισμό του.
4. Δεν κατηγορεί
Η ομάδα δέχθηκε γκολ.
Ποιος φταίει;
Στο ποδόσφαιρο είναι εύκολο να δείξουμε τον τελευταίο παίκτη που έκανε το λάθος. Στην πραγματικότητα όμως μια φάση συνήθως αποτελείται από πολλές διαφορετικές ενέργειες.
Ίσως χάθηκε η μπάλα πιο μπροστά. Ίσως δεν έγινε σωστή πίεση. Ίσως υπήρξε λάθος τοποθέτηση. Ίσως απλώς ο αντίπαλος έκανε μια πολύ καλή ενέργεια.
Το να δείχνουμε με το δάχτυλο έναν συμπαίκτη δεν αλλάζει τη φάση που τελείωσε.
Αυτό που μπορεί να αλλάξει είναι η επόμενη.
Οι δυνατές ομάδες μαθαίνουν να αντιμετωπίζουν μαζί τις δύσκολες στιγμές.
5. Παίζει για την ομάδα, όχι μόνο για τον εαυτό του
Υπάρχουν στιγμές που η καλύτερη απόφαση δεν είναι αυτή που θα μας κάνει να ξεχωρίσουμε περισσότερο.
Μπορεί να έχουμε την ευκαιρία να σουτάρουμε, αλλά ένας συμπαίκτης να βρίσκεται σε καλύτερη θέση.
Μπορεί να θέλουμε την μπάλα στα πόδια μας, αλλά η σωστή κίνηση να είναι να ανοίξουμε χώρο για κάποιον άλλον.
Μπορεί να μη συμμετέχουμε άμεσα σε μια επίθεση, αλλά η κίνησή μας να βοηθήσει να δημιουργηθεί το γκολ.
Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα βήματα στην ποδοσφαιρική εξέλιξη ενός παιδιού: να αρχίσει να καταλαβαίνει ότι μπορεί να βοηθήσει την ομάδα ακόμη και χωρίς να έχει την μπάλα.
Ο καλός συμπαίκτης δεν σκέφτεται μόνο «τι μπορώ να κάνω εγώ;».
Μαθαίνει να σκέφτεται «τι χρειάζεται η ομάδα σε αυτή τη φάση;».
6. Προσπαθεί ακόμη κι όταν η μπάλα δεν είναι κοντά του
Ο καλός συμπαίκτης βοηθά την ομάδα ακόμη και όταν βρίσκεται μακριά από την μπάλα.
Επιστρέφει όταν χρειάζεται.
Καλύπτει έναν συμπαίκτη.
Κάνει την κίνηση που δημιουργεί χώρο.
Πιέζει όταν η ομάδα χάνει την κατοχή.
Δίνει επιλογή πάσας.
Αυτές οι ενέργειες μπορεί να μην καταλήξουν σε κάποιο highlight, αλλά είναι απαραίτητες για να λειτουργήσει μια ομάδα σωστά.
Το ποδόσφαιρο δεν είναι μόνο οι στιγμές στις οποίες ακουμπάμε την μπάλα. Ένας ποδοσφαιριστής περνά μεγάλο μέρος ενός αγώνα χωρίς αυτήν.
Το τι κάνει σε αυτόν τον χρόνο λέει πολλά για το πόσο βοηθά τους συμπαίκτες του.
7. Σέβεται όλους τους ρόλους μέσα στην ομάδα
Δεν μπορούν όλοι να είναι επιθετικοί. Δεν μπορούν όλοι να εκτελούν τα φάουλ. Δεν μπορούν όλοι να είναι αρχηγοί. Και φυσικά, δεν μπορεί κάθε παίκτης να βρίσκεται στο επίκεντρο κάθε αγώνα.
Μια ομάδα χρειάζεται διαφορετικούς ανθρώπους και διαφορετικούς ρόλους.
Χρειάζεται τον παίκτη που θα σκοράρει, αλλά και εκείνον που θα κάνει την πάσα πριν από την ασίστ.
Χρειάζεται αυτόν που θα κερδίσει τη μονομαχία, αυτόν που θα καλύψει τον χώρο και αυτόν που θα ενθαρρύνει τους υπόλοιπους όταν ο αγώνας δυσκολεύει.
Ο σεβασμός στους διαφορετικούς ρόλους βοηθά τα παιδιά να κατανοήσουν καλύτερα την πραγματική έννοια της ομάδας.
Κανένας ρόλος δεν είναι «μικρός» όταν βοηθά το σύνολο.
8. Σέβεται τον προπονητή και τις αποφάσεις του
Το να είσαι καλός συμπαίκτης δεν αφορά μόνο τη σχέση με τους υπόλοιπους ποδοσφαιριστές.
Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργείς μέσα στο σύνολο.
Μπορεί κάποια στιγμή ένα παιδί να παίξει σε διαφορετική θέση από αυτή που προτιμά. Μπορεί να ξεκινήσει έναν αγώνα από τον πάγκο. Μπορεί να του ζητηθεί να κάνει κάτι διαφορετικό από αυτό που είχε φανταστεί.
Η απογοήτευση είναι φυσιολογική.
Αυτό που έχει σημασία είναι ο τρόπος αντίδρασης.
Ο νεαρός ποδοσφαιριστής μαθαίνει σταδιακά να ακούει, να προσπαθεί να κατανοήσει τον ρόλο του και να παραμένει μέρος της ομάδας ακόμη και όταν μια απόφαση δεν είναι αυτή που θα ήθελε.
9. Δίνει το σωστό παράδειγμα
Δεν χρειάζεται να φοράς το περιβραχιόνιο για να επηρεάζεις θετικά μια ομάδα.
Το παράδειγμα μπορεί να ξεκινήσει από πολύ απλά πράγματα.
Να φτάνεις στην ώρα σου.
Να προσέχεις όταν μιλά ο προπονητής.
Να προσπαθείς στις ασκήσεις.
Να βοηθάς στη συγκέντρωση του εξοπλισμού.
Να χαιρετάς τους συμπαίκτες σου.
Να συνεχίζεις όταν μια άσκηση δεν σου βγαίνει.
Να συμπεριφέρεσαι με σεβασμό μετά τη νίκη αλλά και μετά την ήττα.
Η ηγετική συμπεριφορά δεν χρειάζεται πάντα μεγάλα λόγια. Πολλές φορές φαίνεται μέσα από μικρές καθημερινές πράξεις.
Και όταν αυτές οι συμπεριφορές επαναλαμβάνονται, επηρεάζουν σταδιακά ολόκληρη την ομάδα.
10. Θυμάται ότι πάνω απ’ όλα είμαστε ομάδα
Κάθε παιδί έχει τους δικούς του στόχους.
Θέλει να γίνει καλύτερο. Να παίξει περισσότερο. Να σκοράρει. Να βελτιώσει την τεχνική του. Να κερδίσει έναν αγώνα. Να πετύχει τα ποδοσφαιρικά του όνειρα.
Μπαίνουμε λοιπόν στα αποδυτήρια ως διαφορετικοί παίκτες, ο καθένας με τη δική του προσωπικότητα και τη δική του προσπάθεια.
Βγαίνουμε όμως στο γήπεδο ως ομάδα.
Και αυτό σημαίνει ότι μαθαίνουμε να προσπαθούμε όχι μόνο για τον εαυτό μας αλλά και για τον άνθρωπο που βρίσκεται δίπλα μας.
Να πανηγυρίζουμε μαζί.
Να χάνουμε μαζί.
Να διορθώνουμε μαζί.
Να εξελισσόμαστε μαζί.
Γιατί η πραγματική δύναμη μιας ομάδας δεν φαίνεται μόνο όταν όλα πηγαίνουν καλά. Φαίνεται κυρίως στον τρόπο με τον οποίο οι παίκτες της αντιμετωπίζουν μαζί τις δύσκολες στιγμές.
Ο καλός συμπαίκτης κάνει και τον εαυτό του καλύτερο
Υπάρχει ακόμη μία σημαντική πλευρά σε όλα αυτά.
Όταν ένα παιδί μαθαίνει να είναι καλύτερος συμπαίκτης, δεν βοηθά μόνο την ομάδα του. Εξελίσσεται και το ίδιο.
Μαθαίνει να επικοινωνεί.
Να συνεργάζεται.
Να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του.
Να αναλαμβάνει ευθύνη.
Να αποδέχεται διαφορετικούς ρόλους.
Να αντιμετωπίζει την απογοήτευση.
Να σέβεται τους ανθρώπους γύρω του.
Πρόκειται για δεξιότητες που ξεπερνούν τις τέσσερις γραμμές του γηπέδου.
Στη Σχολή Ποδοσφαίρου Ολυμπιακός Ηρακλείου, η προπονητική διαδικασία έχει ως στόχο όχι μόνο την ποδοσφαιρική εξέλιξη των παιδιών, αλλά και τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος στο οποίο μαθαίνουν να λειτουργούν ως μέρος μιας ομάδας.
Γιατί η τεχνική μπορεί να σε κάνει καλύτερο ποδοσφαιριστή.
Η σωστή νοοτροπία όμως σε βοηθά να γίνεις ο συμπαίκτης που κάθε ομάδα χρειάζεται.
Και τελικά, ίσως μία από τις σημαντικότερες συμβουλές που μπορεί να κρατήσει ένα παιδί από το ποδόσφαιρο είναι πολύ απλή:
Να είσαι πάντα ο συμπαίκτης που θα ήθελες να έχεις δίπλα σου.