Ο μέσος βρίσκεται στην καρδιά του παιχνιδιού.
Είναι ο ποδοσφαιριστής που καλείται να συνδέσει την άμυνα με την επίθεση, να βοηθήσει στην κυκλοφορία της μπάλας, να δημιουργήσει επιλογές για τους συμπαίκτες του και να συμμετέχει τόσο όταν η ομάδα επιτίθεται όσο και όταν αμύνεται.
Για έναν νεαρό ποδοσφαιριστή, όμως, το να μάθει να παίζει στη μεσαία γραμμή δεν σημαίνει απλώς να γίνει καλός στην πάσα.
Χρειάζεται να μάθει να παρατηρεί.
Να σκέφτεται πριν πάρει την μπάλα.
Να επιλέγει.
Να κινείται χωρίς την μπάλα.
Να επικοινωνεί.
Και κυρίως, να καταλαβαίνει τι χρειάζεται η ομάδα σε κάθε στιγμή του παιχνιδιού.
Ο καλός μέσος δεν είναι απαραίτητα εκείνος που κάνει την πιο εντυπωσιακή ενέργεια. Πολλές φορές είναι εκείνος που κάνει τη σωστή ενέργεια, τη σωστή στιγμή.
Ας δούμε 10 βασικά στοιχεία που μπορούν να βοηθήσουν έναν νεαρό μέσο να κατανοήσει καλύτερα τον ρόλο του.
1. Κοίτα πριν πάρεις την μπάλα
Μία από τις σημαντικότερες συνήθειες για έναν μέσο ξεκινά πριν ακόμη φτάσει η μπάλα στα πόδια του.
Κοίτα γύρω σου.
Πού βρίσκονται οι συμπαίκτες σου;
Πού είναι οι αντίπαλοι;
Υπάρχει ελεύθερος χώρος;
Μπορείς να γυρίσεις;
Ποια θα μπορούσε να είναι η επόμενη πάσα;
Όσο περισσότερες πληροφορίες έχει ένας ποδοσφαιριστής πριν υποδεχθεί την μπάλα, τόσο πιο γρήγορα μπορεί να πάρει την επόμενη απόφασή του.
Ένας μέσος που αρχίζει να παρατηρεί το γήπεδο πριν πάρει την μπάλα αποκτά ένα σημαντικό πλεονέκτημα: δεν χρειάζεται να ξεκινήσει να σκέφτεται αφού την πάρει.
Έχει ήδη αρχίσει να σχεδιάζει την επόμενη ενέργειά του.
2. Η πρώτη επαφή πρέπει να έχει σκοπό
Το πρώτο κοντρόλ δεν γίνεται απλώς για να σταματήσουμε την μπάλα.
Μπορεί να μας βοηθήσει να ξεφύγουμε από την πίεση, να δημιουργήσουμε καλύτερη γωνία πάσας ή να κινηθούμε προς τον ελεύθερο χώρο.
Για έναν μέσο, αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, επειδή πολλές φορές δέχεται την μπάλα έχοντας αντιπάλους κοντά του.
Ένα σωστό πρώτο κοντρόλ μπορεί να του δώσει χρόνο.
Ένα κακό πρώτο κοντρόλ μπορεί να του αφαιρέσει τον χρόνο που είχε.
Γι’ αυτό το παιδί πρέπει σταδιακά να μάθει να σκέφτεται όχι μόνο «πώς θα ελέγξω την μπάλα;», αλλά και «πού θέλω να πάει η μπάλα με την πρώτη μου επαφή;».
3. Μην ψάχνεις πάντα τη δύσκολη πάσα
Μερικές φορές η καλύτερη επιλογή στο ποδόσφαιρο είναι και η πιο απλή.
Ένας μέσος δεν χρειάζεται κάθε φορά που παίρνει την μπάλα να προσπαθεί να δημιουργήσει μια εντυπωσιακή φάση.
Μπορεί να χρειάζεται μια κοντινή πάσα.
Μια αλλαγή πλευράς.
Μια πάσα προς τα πίσω για να διατηρηθεί η κατοχή.
Ή μια γρήγορη μεταβίβαση προς έναν συμπαίκτη που βρίσκεται σε καλύτερη θέση.
Η ωριμότητα ενός μέσου φαίνεται και από την ικανότητά του να καταλαβαίνει πότε πρέπει να επιχειρήσει κάτι πιο δύσκολο και πότε πρέπει απλώς να βοηθήσει την ομάδα να συνεχίσει να παίζει.
Η απλή πάσα δεν είναι απαραίτητα η εύκολη απόφαση.
Πολλές φορές είναι η σωστή.
4. Πάσα και κίνηση
Έδωσες την μπάλα.
Η συμμετοχή σου στη φάση δεν τελείωσε.
Ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη ενός νεαρού ποδοσφαιριστή είναι να παραμένει στο ίδιο σημείο αφού πασάρει.
Ο μέσος όμως πρέπει να βρίσκεται συνεχώς σε κίνηση.
Δίνει την μπάλα και δημιουργεί νέα γωνία.
Προσφέρει ξανά επιλογή στον συμπαίκτη του.
Κινείται σε έναν ελεύθερο χώρο.
Υποστηρίζει τη συνέχεια της επίθεσης.
Το «πάσα και κίνηση» είναι μία από τις πιο απλές αλλά και σημαντικές αρχές του παιχνιδιού.
Γιατί η μπάλα κινείται γρήγορα όταν κινούνται και οι παίκτες γύρω της.
5. Μάθε να παίζεις με το σώμα σου σωστά τοποθετημένο
Η θέση του σώματος μπορεί να αλλάξει ολόκληρη τη φάση.
Όταν ένας μέσος περιμένει την μπάλα έχοντας σωστό προσανατολισμό, μπορεί να βλέπει μεγαλύτερο μέρος του γηπέδου και να έχει περισσότερες επιλογές.
Αντίθετα, αν υποδέχεται συνεχώς την μπάλα με την πλάτη προς όλο το παιχνίδι, μπορεί να περιορίζει μόνος του τις επιλογές του.
Ο στόχος είναι, όπου η φάση το επιτρέπει, να μπορεί να βλέπει την μπάλα αλλά και όσο μεγαλύτερο μέρος του γηπέδου γίνεται.
Αυτό βοηθά στο επόμενο κοντρόλ, στην επόμενη πάσα και κυρίως στην ταχύτητα της απόφασης.
6. Μάθε να αλλάζεις τον ρυθμό του παιχνιδιού
Δεν χρειάζεται κάθε επίθεση να παίζεται με την ίδια ταχύτητα.
Υπάρχουν στιγμές που η ομάδα πρέπει να κινηθεί γρήγορα.
Υπάρχουν άλλες που χρειάζεται να κρατήσει την μπάλα, να οργανωθεί και να περιμένει να δημιουργηθεί ο κατάλληλος χώρος.
Ο μέσος βρίσκεται συχνά στο σημείο από το οποίο περνά η μπάλα και γι’ αυτό μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον ρυθμό.
Μία γρήγορη πάσα μπορεί να επιταχύνει μια επίθεση.
Μία ασφαλής μεταβίβαση μπορεί να βοηθήσει την ομάδα να διατηρήσει την κατοχή.
Μια αλλαγή παιχνιδιού μπορεί να μεταφέρει τη δράση σε χώρο όπου υπάρχει μικρότερη πίεση.
Ο καλός μέσος μαθαίνει ότι δεν χρειάζεται πάντα να παίζει γρήγορα.
Χρειάζεται να σκέφτεται γρήγορα.
7. Όταν χαθεί η μπάλα, αντέδρασε αμέσως
Ο ρόλος του μέσου δεν υπάρχει μόνο όταν η ομάδα έχει την κατοχή.
Τη στιγμή που χάνεται η μπάλα, ξεκινά μια νέα φάση.
Και η αντίδραση πρέπει να είναι άμεση.
Μπορώ να πιέσω τον αντίπαλο;
Πρέπει να επιστρέψω;
Υπάρχει συμπαίκτης που χρειάζεται κάλυψη;
Πρέπει να κλείσω έναν χώρο ή μια πιθανή πάσα;
Τα πρώτα δευτερόλεπτα μετά την απώλεια της κατοχής μπορούν να είναι πολύ σημαντικά.
Ο μέσος πρέπει να μάθει να αλλάζει γρήγορα νοοτροπία.
Από το «έχουμε την μπάλα» στο «πρέπει να την ξανακερδίσουμε ή να οργανωθούμε».
Χωρίς απογοήτευση και χωρίς να σταματά.
8. Μίλα στους συμπαίκτες σου
Ο μέσος βρίσκεται συνήθως κοντά σε πολλές διαφορετικές γραμμές της ομάδας.
Μπορεί να επικοινωνήσει με τους αμυντικούς, τους υπόλοιπους μέσους και τους επιθετικούς.
Γι’ αυτό η επικοινωνία είναι σημαντικό κομμάτι του παιχνιδιού του.
«Μόνος!»
«Γύρνα!»
«Έχεις χρόνο!»
«Πίσω σου!»
«Άλλαξε!»
Μια σύντομη πληροφορία μπορεί να βοηθήσει έναν συμπαίκτη να πάρει καλύτερη απόφαση.
Η επικοινωνία όμως πρέπει να είναι θετική και χρήσιμη.
Δεν φωνάζουμε για να κατηγορήσουμε.
Μιλάμε για να βοηθήσουμε.
Όσο καλύτερα επικοινωνεί μια ομάδα, τόσο πιο εύκολα μπορεί να λειτουργήσει ως σύνολο.
9. Ζήτα ξανά την μπάλα
Έκανες μια λάθος πάσα;
Έχασες την κατοχή;
Δεν σου βγήκε το πρώτο κοντρόλ;
Η επόμενη κίνηση είναι σημαντική.
Ένας νεαρός μέσος δεν πρέπει να αρχίσει να κρύβεται επειδή έκανε ένα λάθος.
Πρέπει να συνεχίσει να προσφέρεται.
Να δημιουργήσει ξανά επιλογή.
Να ζητήσει ξανά την μπάλα.
Η μεσαία γραμμή είναι μια περιοχή στην οποία οι ποδοσφαιριστές παίρνουν πολλές αποφάσεις. Όσο περισσότερες αποφάσεις παίρνει ένας παίκτης, τόσο πιθανότερο είναι κάποια στιγμή να κάνει και λάθος.
Αυτό είναι φυσιολογικό.
Το σημαντικό είναι να μη χάσει την αυτοπεποίθησή του και να παραμείνει ενεργός μέσα στο παιχνίδι.
Το λάθος τελείωσε.
Η επόμενη φάση έχει ήδη ξεκινήσει.
10. Παίξε για να κάνεις καλύτερη την ομάδα
Ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο από όλα.
Ο μέσος βρίσκεται συχνά στο κέντρο των περισσότερων ενεργειών, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να βρίσκεται και στο κέντρο της προσοχής.
Ο στόχος του είναι να βοηθά την ομάδα να λειτουργεί καλύτερα.
Να δίνει επιλογές στους αμυντικούς.
Να βρίσκει τους επιθετικούς.
Να υποστηρίζει τους συμπαίκτες του.
Να καλύπτει χώρους.
Να κρατά την κατοχή όταν χρειάζεται.
Να επιταχύνει όταν υπάρχει ευκαιρία.
Να επιστρέφει όταν η ομάδα αμύνεται.
Κάποιες από τις καλύτερες ενέργειες ενός μέσου μπορεί να μη φαίνονται καν στα στατιστικά.
Μια σωστή τοποθέτηση.
Μια απλή πάσα που βγάζει την ομάδα από την πίεση.
Μια κίνηση που ανοίγει χώρο για έναν συμπαίκτη.
Μια κάλυψη που σταματά μια επίθεση πριν αυτή γίνει επικίνδυνη.
Αυτό είναι ένα σημαντικό μάθημα για κάθε νεαρό ποδοσφαιριστή:
Δεν χρειάζεται πάντα να ξεχωρίζεις εσύ για να βοηθήσεις την ομάδα σου να ξεχωρίσει.
Ο μέσος πρέπει να μάθει να βλέπει το παιχνίδι διαφορετικά
Η εξέλιξη ενός νεαρού μέσου δεν εξαρτάται μόνο από το πόσο καλά πασάρει ή πόσο καλή τεχνική έχει.
Χρειάζεται να αναπτύξει την αντίληψή του.
Να αρχίσει να βλέπει τι συμβαίνει γύρω του πριν φτάσει η μπάλα.
Να καταλαβαίνει τον χώρο.
Να αναγνωρίζει την πίεση.
Να αποφασίζει πότε πρέπει να παίξει απλά και πότε μπορεί να δημιουργήσει.
Να συμμετέχει χωρίς την μπάλα.
Να αντιδρά όταν η κατοχή χάνεται.
Να επικοινωνεί και να συνεργάζεται.
Αυτά τα στοιχεία δεν μαθαίνονται από τη μία ημέρα στην άλλη. Χτίζονται μέσα από την προπόνηση, τις επαναλήψεις, τα παιχνίδια, τις σωστές αποφάσεις αλλά και τα λάθη.
Στη Σχολή Ποδοσφαίρου Ολυμπιακός Ηρακλείου, στόχος της προπονητικής διαδικασίας είναι τα παιδιά να εξελίσσουν όχι μόνο την τεχνική τους, αλλά και την αντίληψη και την κατανόηση του παιχνιδιού.
Γιατί ο καλός μέσος δεν είναι απλώς ο ποδοσφαιριστής που ακουμπά πολλές φορές την μπάλα.
Είναι εκείνος που πριν την πάρει έχει ήδη κοιτάξει.
Πριν πασάρει έχει ήδη σκεφτεί.
Και όταν την αφήσει από τα πόδια του, έχει ήδη αρχίσει να προετοιμάζεται για την επόμενη φάση.
Γιατί στη μεσαία γραμμή δεν αρκεί μόνο να παίζεις την μπάλα.
Πρέπει να μάθεις να διαβάζεις το παιχνίδι.