Ο επιθετικός είναι συνήθως ο παίκτης που βρίσκεται πιο κοντά στο γκολ και πολλές φορές εκείνος που συγκεντρώνει τα περισσότερα βλέμματα. Όταν σκοράρει, η προσπάθειά του γίνεται άμεσα ορατή. Όταν χάσει μια μεγάλη ευκαιρία, το λάθος του επίσης φαίνεται περισσότερο.
Ο ρόλος του, όμως, είναι πολύ πιο σύνθετος από το να περιμένει την μπάλα μέσα στην περιοχή και να προσπαθεί να σκοράρει.
Ο σύγχρονος επιθετικός χρειάζεται να κινείται σωστά χωρίς την μπάλα, να αντιλαμβάνεται τον χώρο, να συνεργάζεται με τους συμπαίκτες του, να παίρνει γρήγορες αποφάσεις και να συμμετέχει στην αμυντική προσπάθεια όταν η ομάδα χάνει την κατοχή.
Για έναν νεαρό ποδοσφαιριστή, λοιπόν, η εξέλιξη στην επίθεση δεν πρέπει να μετριέται μόνο από τον αριθμό των γκολ.
Μέσα από τις διαφορετικές ηλικιακές ομάδες, τα παιδιά μαθαίνουν σταδιακά ότι κάθε θέση έχει τις δικές της απαιτήσεις και ότι η κατανόηση του παιχνιδιού είναι εξίσου σημαντική με την τεχνική.
Ποια είναι, λοιπόν, τα 10 βασικά στοιχεία που πρέπει να αρχίσει να αναπτύσσει ένας νεαρός επιθετικός;
1. Μάθε να κινείσαι πριν έρθει η μπάλα
Ένας καλός επιθετικός δεν περιμένει απλώς την μπάλα.
Παρατηρεί συνεχώς τη θέση των αμυντικών και προσπαθεί να καταλάβει πού μπορεί να δημιουργηθεί χώρος. Άλλοτε χρειάζεται να κινηθεί προς την μπάλα για να προσφέρει στήριγμα και άλλοτε να κάνει κίνηση στην πλάτη της άμυνας.
Υπάρχουν μάλιστα φορές που η σωστή κίνηση δεν θα οδηγήσει καν σε πάσα προς τον ίδιο. Μπορεί όμως να παρασύρει έναν αμυντικό και να δημιουργήσει χώρο για κάποιον συμπαίκτη.
Αυτό είναι ένα από τα πρώτα σημαντικά μαθήματα για έναν νεαρό επιθετικό: δεν χρειάζεται να πάρει πάντα την μπάλα για να επηρεάσει μια φάση.
Η σωστή κίνηση μπορεί από μόνη της να δημιουργήσει πλεονέκτημα για ολόκληρη την ομάδα.
2. Κοίτα πριν πάρεις την μπάλα
Ο επιθετικός συχνά αγωνίζεται σε περιοχές όπου ο διαθέσιμος χρόνος και χώρος είναι περιορισμένοι. Ένας αντίπαλος μπορεί να βρίσκεται πολύ κοντά του και η επόμενη απόφαση να πρέπει να παρθεί μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα.
Γι’ αυτό η παρατήρηση πρέπει να ξεκινά πριν φτάσει η μπάλα.
Ένας νεαρός επιθετικός χρειάζεται σταδιακά να αρχίσει να αναγνωρίζει:
- πού βρίσκεται ο αμυντικός και από ποια πλευρά τον πιέζει
- αν υπάρχει χώρος για να γυρίσει προς την εστία
- πού βρίσκονται οι κοντινότεροι συμπαίκτες του
- αν μπορεί να παίξει με μία επαφή
- αν πρέπει να προστατεύσει την μπάλα και να περιμένει υποστήριξη
Όσο περισσότερες πληροφορίες έχει πριν την υποδοχή, τόσο πιο γρήγορη και αποτελεσματική μπορεί να γίνει η επόμενη ενέργειά του.
Ο καλός επιθετικός δεν αρχίζει να σκέφτεται όταν η μπάλα φτάσει στα πόδια του. Έχει ήδη ξεκινήσει λίγα δευτερόλεπτα νωρίτερα.
3. Το πρώτο κοντρόλ μπορεί να αλλάξει ολόκληρη τη φάση
Το πρώτο κοντρόλ δεν πρέπει απλώς να σταματά την μπάλα.
Πρέπει, όσο είναι δυνατόν, να προετοιμάζει την επόμενη ενέργεια.
Ένα καλό πρώτο άγγιγμα μπορεί να απομακρύνει την μπάλα από τον αμυντικό, να τη φέρει στο κατάλληλο πόδι ή να δημιουργήσει τη γωνία που χρειάζεται για το σουτ.
Αντίθετα, ένα κοντρόλ χωρίς κατεύθυνση μπορεί να επιτρέψει στον αντίπαλο να πλησιάσει και να εξαφανίσει τον διαθέσιμο χώρο.
Για τον λόγο αυτό, ο νεαρός επιθετικός πρέπει να αρχίσει να σκέφτεται πριν καν ακουμπήσει την μπάλα:
Πού θέλω να βρίσκεται μετά την πρώτη μου επαφή;
Αυτή η μικρή λεπτομέρεια μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά.
4. Δεν χρειάζεται κάθε φάση να τελειώνει με δικό σου σουτ
Η επιθυμία ενός επιθετικού να σκοράρει είναι φυσιολογική. Το γκολ είναι άλλωστε ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του ρόλου του.
Ωστόσο, όσο εξελίσσεται ένας ποδοσφαιριστής, πρέπει να καταλάβει ότι δεν είναι κάθε σουτ και η καλύτερη επιλογή.
Μερικές φορές ένας συμπαίκτης βρίσκεται σε καλύτερη θέση. Άλλες φορές χρειάζεται μία απλή πάσα και νέα κίνηση. Σε διαφορετική περίπτωση, ίσως η ομάδα χρειάζεται να κρατήσει την κατοχή αντί να βιαστεί να ολοκληρώσει την επίθεση.
Ο έξυπνος επιθετικός δεν σκέφτεται μόνο «μπορώ να σουτάρω;».
Σκέφτεται «ποια επιλογή δίνει στην ομάδα τη μεγαλύτερη πιθανότητα να δημιουργήσει γκολ;».
Η σωστή απόφαση είναι πάντα σημαντικότερη από μια εντυπωσιακή αλλά βιαστική ενέργεια.
5. Δούλεψε διαφορετικούς τρόπους τελειώματος
Οι φάσεις μέσα στην περιοχή δεν είναι ποτέ ίδιες.
Άλλες φορές υπάρχει χρόνος για κοντρόλ και σουτ. Άλλες φορές ο επιθετικός πρέπει να τελειώσει τη φάση με μία μόνο επαφή. Μπορεί να χρειαστεί δυνατό σουτ, τοποθέτηση, τελείωμα με το εσωτερικό του ποδιού ή προσπάθεια από πιο δύσκολη γωνία.
Για αυτό η προπόνηση πρέπει να περιλαμβάνει διαφορετικά ερεθίσματα και καταστάσεις.
Ο νεαρός ποδοσφαιριστής δεν χρειάζεται απλώς να επαναλαμβάνει το ίδιο σουτ. Χρειάζεται να μαθαίνει να προσαρμόζεται στη θέση της μπάλας, του τερματοφύλακα και των αμυντικών.
Μέσα από το οργανωμένο εβδομαδιαίο πρόγραμμα προπονήσεων, η συστηματική δουλειά και η επανάληψη βοηθούν τα παιδιά να εξελίσσουν σταδιακά τις τεχνικές και αγωνιστικές απαιτήσεις του παιχνιδιού.
6. Έχασες μια μεγάλη ευκαιρία; Η επόμενη φάση έχει ήδη ξεκινήσει
Κάθε επιθετικός θα χάσει ευκαιρίες.
Είναι κομμάτι της θέσης και κομμάτι του ποδοσφαίρου.
Το σημαντικό δεν είναι να μη συμβεί ποτέ. Το σημαντικό είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά ο παίκτης αμέσως μετά.
Αν ένα παιδί χάσει ένα τετ α τετ και συνεχίσει να σκέφτεται τη χαμένη φάση για τα επόμενα λεπτά, μπορεί να μην είναι έτοιμο όταν παρουσιαστεί η επόμενη ευκαιρία.
Γι’ αυτό η ψυχραιμία είναι εξίσου σημαντική με την τεχνική.
Ο επιθετικός χρειάζεται να μάθει να αναγνωρίζει το λάθος, να το αφήνει προσωρινά πίσω και να συνεχίζει να συμμετέχει στο παιχνίδι.
Η επόμενη ευκαιρία μπορεί να έρθει πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο περιμένει.
7. Όταν χαθεί η μπάλα, η δουλειά σου δεν τελείωσε
Ο επιθετικός είναι ο πρώτος παίκτης που μπορεί να δυσκολέψει την ανάπτυξη του αντιπάλου.
Όταν η ομάδα χάσει την κατοχή, η άμεση αντίδρασή του μπορεί να επηρεάσει ολόκληρη τη φάση.
Δεν χρειάζεται πάντα να τρέξει με όλη του τη δύναμη προς την μπάλα. Η σωστή πίεση χρειάζεται σκέψη και συνεργασία.
Ένας επιθετικός μπορεί να βοηθήσει την ομάδα:
- πιέζοντας τον παίκτη που έχει την μπάλα όταν υπάρχει η κατάλληλη στιγμή
- κλείνοντας μια εύκολη γραμμή πάσας
- αναγκάζοντας τον αντίπαλο να παίξει προς μια συγκεκριμένη πλευρά
- καθυστερώντας την ανάπτυξη μέχρι να οργανωθούν οι συμπαίκτες του
- επιστρέφοντας στη σωστή θέση όταν η άμεση πίεση δεν είναι δυνατή
Ο επιθετικός λοιπόν δεν είναι ενεργός μόνο όταν η ομάδα επιτίθεται.
Η σωστή αμυντική του συμπεριφορά μπορεί να δημιουργήσει ακόμη και την επόμενη επιθετική ευκαιρία.
8. Μάθε να παίζεις και με πλάτη στην εστία
Δεν μπορεί ένας επιθετικός να βρίσκεται συνεχώς στραμμένος προς το αντίπαλο τέρμα.
Πολλές φορές θα δεχθεί την μπάλα έχοντας τον αμυντικό πίσω του. Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται να προστατεύσει σωστά την κατοχή και να βοηθήσει την ομάδα να συνεχίσει τη φάση.
Μπορεί να επιστρέψει την μπάλα σε έναν μέσο, να παίξει γρήγορα με έναν συμπαίκτη που κινείται δίπλα του ή να περιμένει για λίγα δευτερόλεπτα μέχρι να ανέβει η υπόλοιπη ομάδα.
Όταν υπάρχει ο κατάλληλος χώρος, μπορεί επίσης να επιχειρήσει να γυρίσει και να επιτεθεί προς την εστία.
Το σημαντικό είναι να μην υπάρχει μόνο μία σκέψη.
Το παιχνίδι με πλάτη απαιτεί τεχνική, αντίληψη, δύναμη στην προστασία της μπάλας και κυρίως σωστή απόφαση.
9. Μην αξιολογείς την εμφάνισή σου μόνο από τα γκολ
Ένας επιθετικός μπορεί να πραγματοποιήσει πολύ καλό αγώνα χωρίς να σκοράρει.
Μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες για τους συμπαίκτες του, να κάνει κινήσεις που ανοίγουν την αντίπαλη άμυνα, να πιέσει αποτελεσματικά και να προσφέρει συνεχώς επιλογές στην επίθεση.
Αν ένας νεαρός ποδοσφαιριστής συνδέσει την καλή του εμφάνιση αποκλειστικά με το αν πέτυχε γκολ, είναι εύκολο να απογοητεύεται κάθε φορά που δεν σκοράρει.
Χρειάζεται να μάθει να βλέπει τη συνολική εικόνα του παιχνιδιού του.
Έκανε σωστές κινήσεις;
Βοήθησε τους συμπαίκτες του;
Πήρε καλές αποφάσεις;
Βρέθηκε σε σωστές θέσεις;
Αντέδρασε σωστά όταν έχασε την μπάλα;
Η εξέλιξη βρίσκεται σε όλες αυτές τις λεπτομέρειες.
Σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία έχει και η καθοδήγηση από το τεχνικό επιτελείο της Σχολής, ώστε τα παιδιά να κατανοούν σταδιακά τον ρόλο τους και να αξιολογούν την απόδοσή τους πέρα από έναν αριθμό γκολ.
10. Παίξε για την ομάδα, όχι μόνο για το γκολ
Ένας επιθετικός πρέπει να θέλει να σκοράρει.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να παίζει μόνο για τον εαυτό του.
Υπάρχουν γκολ που ξεκινούν από μια κίνηση του επιθετικού χωρίς να αγγίξει καν την μπάλα. Φάσεις στις οποίες θα τραβήξει έναν αμυντικό και θα δημιουργήσει χώρο για έναν συμπαίκτη. Υπάρχουν στιγμές που η σημαντικότερη ενέργειά του θα είναι μια πάσα και όχι ένα σουτ.
Αυτό είναι το σημείο στο οποίο ένας νεαρός ποδοσφαιριστής αρχίζει πραγματικά να κατανοεί τον ρόλο του.
Ο καλός επιθετικός θέλει να σκοράρει.
Ο ολοκληρωμένος επιθετικός θέλει, πάνω απ’ όλα, να βοηθήσει την ομάδα του να δημιουργήσει και να κερδίσει.
Το γκολ είναι το αποτέλεσμα μιας ολόκληρης διαδικασίας
Για κάθε παιδί που αγωνίζεται στην επίθεση, το γκολ είναι μια ξεχωριστή στιγμή. Είναι η επιβράβευση μιας προσπάθειας και πολλές φορές η εικόνα που μένει περισσότερο από έναν αγώνα.
Πίσω από αυτή τη στιγμή, όμως, υπάρχει σχεδόν πάντα μια ολόκληρη διαδικασία.
Πριν η μπάλα καταλήξει στα δίχτυα, ο επιθετικός έχει ήδη χρειαστεί να παρατηρήσει το γήπεδο, να διαβάσει την κίνηση των αμυντικών, να επιλέξει τον σωστό χώρο και να αποφασίσει πότε θα κινηθεί. Μπορεί να χρειαστεί ένα καλό πρώτο κοντρόλ, μια γρήγορη συνεργασία με έναν συμπαίκτη ή μια σωστή απόφαση μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα.
Γι’ αυτό η εξέλιξη ενός νεαρού επιθετικού δεν πρέπει να μετριέται μόνο από τον αριθμό των γκολ που πετυχαίνει.
Ένας παίκτης βελτιώνεται όταν αρχίζει να καταλαβαίνει καλύτερα τι συμβαίνει γύρω του. Όταν σηκώνει το κεφάλι πριν πάρει την μπάλα, όταν κινείται στον σωστό χώρο και όταν μπορεί να επιλέξει ανάμεσα στο σουτ, την πάσα ή τη συνέχιση της φάσης.
Το ίδιο σημαντικό είναι να αντιλαμβάνεται ότι η συμβολή του δεν περιορίζεται στο τελείωμα. Μια σωστή κίνηση μπορεί να ανοίξει χώρο, μια πάσα να δημιουργήσει καλύτερη ευκαιρία και μια σωστή πίεση να επιτρέψει στην ομάδα να κερδίσει ξανά την κατοχή.
Όσο ένας νεαρός επιθετικός αρχίζει να κατανοεί αυτές τις λεπτομέρειες, τόσο πιο ολοκληρωμένο γίνεται το παιχνίδι του. Δεν περιμένει απλώς την μπάλα για να σκοράρει. Συμμετέχει ενεργά στη δημιουργία της φάσης και προσπαθεί να βοηθήσει την ομάδα σε κάθε στιγμή του παιχνιδιού.
Στη Σχολή Ποδοσφαίρου Ολυμπιακός Ηρακλείου, στόχος της προπονητικής διαδικασίας είναι τα παιδιά να εξελίσσονται τεχνικά, αγωνιστικά και νοητικά, κατανοώντας σταδιακά τις απαιτήσεις κάθε θέσης αλλά και τη σημασία της συνεργασίας.
Γιατί το γκολ μπορεί να είναι η τελευταία ενέργεια μιας επίθεσης, όμως ο καλός επιθετικός έχει αρχίσει να συμμετέχει στη φάση πολύ πριν γίνει το τελικό σουτ.